احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

183

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

باشد . اگر علائم گوشى وجود ندارد بايد ديد كه آيا با وضعيت بيمار ارتباط دارد يا خير كه اگر ارتباط دارد ممكن است مربوط به سرگيجه وضعى يا استوفيت‌هاى مهره‌اى باشد . اگر با وضعيت بيمار مربوط نباشد ممكن است عامل آن داروها ، هيپروانتى لاسيون ( زياد نفس كشيدن ) ، آسيب‌هاى گردن و يا ميگرن باشد . اگر سرگيجه مداوم باشد بايد توجه نمود كه علائم مربوط به گوش وجود دارد يا خير . اگر وجود داشته باشد مربوط به نورينوم اكوستيك و ساير تومورهاى زاويه‌ى جمجمه و پل دماغى است . اگر علائم گوشى وجود نداشته باشد بايد توجه كرد كه با حالت غش همراه است يا نه . اگر با حالت غش همراه باشد بايد فكر عدم تكافوى گردش خون ، بيمارى قلبى بازيلر ، آرتريو اسكلروزكاروتيد ، حساسيت سينوس كاروتيد افتاد . اگر با حالت غش همراه نباشد ، بيمارىهاى پسيكونورون ، بالا بودن فشار خون ، كم‌خونى ، بيمارى قند ( ديابت ) ، پركارى تيروئيد و ناسازگارى خونى مطرح مىشود . سرگيجه به علل ديگرى نيز به وجود مىآيد كه با بررسىهاى دقيق ، علل آن معلوم خواهد شد . * براى درمان سرگيجه مىتوانيد 50 گرم آمله مغشر را به مدت هفت روز در شير بخيسانيد و پس از خارج كردن از شير سه روز هم در گلاب بخيسانيد و بعد نرم بكوبيد . سپس گل گاو زبان و تخم خرفه از هركدام 50 گرم ، صندل سرخ ، صندل سفيد ، باديان و سنبل الطيب از هركدام 20 گرم ، تخم گشنيز ، بهمن سرخ ، بهمن سفيد ، دارچين ، طباشير هندى ، خلال نارنج ، ابريشم مقرص و كهربا از هركدام 10 گرم ، مرواريد سفته و ريشه‌ى مرجان از هركدام 5 گرم ، همه را بسيار نرم بساييد و با آمله‌هاى كوبيده شده و 200 گرم شربت سيب يا شربت به و يا 200 گرم از هر دو شربت و يك كيلو عسل مخلوط كنيد . ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق غذاخورى از آن را ميل كنيد . * هر صبح و عصر هر مرتبه 25 گرم شيرخشت را با نيم يا يك ليتر آب هندوانه مخلوط كنيد و بنوشيد . سرگيجه كه علتش نامعلوم باشد : براى درمان سرگيجه‌اى كه علت آن نامعلوم باشد بايد اسارون ، سنبل ، مصطكى ، زعفران ، طباشير ، دارچين ، اذخر مكى ، قسط شيرين ، تخم كشوث ، تخم كرفس ، تخم كاسنى ، زرآوند طويل ، قرنفل ، حب بليسان ، عود بليسان ، هيل قراب و عود هندى را به نسبت مساوى باهم مخلوط و هم وزن همه‌ى آنها گل محمدى به آن افزوده و نرم بساييد و با عسل مخلوط كنيد تا به صورت خمير درآيد و قبل از هر غذاى روزانه يك قاشق شربت‌خورى از آن را ميل كنيد . سرگيجه در افراد پرخون : سرخى صورت و چشم‌ها ، برآمدگى عروق پيشانى و شقيقه و رفع سريع سرگيجه از علائم اين بيمارى مىباشد . به عنوان درمان اول به وسيله‌ى حجامت خون‌گيرى و بدن را پاك‌سازى كنيد . نظم اخلاط را با جوشانده‌ى هليله ، سكنجبين ، شربت عناب ، لعاب اسپرزه ، آب انار ، آب غوره و آب گشنيز تازه بدست آوريد . از غذاهاى شور و خوراكىهايى كه طبيعت آن گرم است پرهيز شود . براى مصرف داروى مورد نياز ( به قسمت پرخونى و كم كردن خون يا رقيق كردن يا صاف كردن خون مراجعه كنيد ) . سرگيجه در افراد صفراوى مزاج : زردى رنگ چهره ، تلخى دهان ، حالت چرت زدن ، سرعت نبض ، بهبودى در اثر خوراكىهاى خنك از علائم اين بيمارى مىباشد . در اين مواقع خوردن آب جوشانده‌ى شاهتره ، آب تمر هندى ، آب انار ترش ، آب غوره ، شربت ليمو ، شربت به‌ليمو ، شربت سكنجبين ، كوبيده‌ى پوست هليله‌ى زرد ، مغز فلوس با ترنجبين ، شيرخشت و مخلوط مغز فندق ، گشنيز ، مويز و شكر با آب اسپرزه ، آب سيب درختى ، آب به ، سوپ جو مفيد است . بو كردن گل بنفشه يا صندل نيز مؤثر خواهد بود . به عنوان درمان سه‌پستان و پوست هليله‌ى زرد از